जनमंच

इंडिया आणि भारत हे दोन्ही एकमेकांना आधार देतील तरच टिकू शकतात आणि भरभराटीस येऊ शकतात असे पीपीएन मानते. भारताच्या आधाराशिवाय इंडिया कोसळतो. इंडियाच्या आधाराशिवाय भारत कोमेजतो. आजच्या संदर्भात इंडिया ही शहरी ओळख आहे, ज्यात प्रचंड क्रयशक्ती असलेला ३० कोटींचा मध्यमवर्ग आहे, जो बहुतांशी शहरे आणि मोठ्या नगरांत राहतो. दुसरीकडे भारतात ती सत्तर टक्क्यांहून अधिक लोकसंख्या येते जी खेड्यांत आणि ग्रामीण भागात राहते आणि जिची उपजीविका शेती आहे.

आज इंडियाची लोकप्रिय प्रतिमा प्रगत तंत्रज्ञानावर चालणाऱ्या औद्योगिकीकरणाच्या वेगवान मार्गावरील देशाची आहे. वस्तुस्थिती अशी की भारताची अर्थव्यवस्था शेतीवर आधारित आहे. देशाच्या शंभर कोटींहून अधिक लोकसंख्येपैकी जवळपास सत्तर टक्के उपजीविकेसाठी शेती आणि संलग्न कामांवर अवलंबून आहेत. देशाला चांगला पाऊस मिळतो तेव्हा अर्थव्यवस्थेवरील शेतीचा प्रभाव स्पष्ट दिसतो. तेव्हा सोन्या-चांदीसह प्रत्येक ग्राहकोपयोगी वस्तूची मागणी वाढते. परंतु एकाच पावसाच्या अपयशाने महागाई आणि पांढऱ्या वस्तूंच्या विक्रीत मोठी घट होऊ शकते. दुष्काळाच्या स्थितीत शेतकऱ्यांच्या आत्महत्याच बातम्यांचे मथळे बनतात.

मुद्रित आणि इलेक्ट्रॉनिक, दोन्ही माध्यमांत देशाची जी सर्वसाधारण प्रतिमा मांडली जाते ती अशी की मॉल आणि बाजारपेठांचा इंडिया झळाळतो आहे, तर खेड्यांचा भारत कष्टात आहे. अधूनमधून होणारी सर्वेक्षणे आणि अभ्यास सांगतात की भारतीय लोकसंख्येचा मोठा हिस्सा दिवसाला २० रुपये इतक्या कमी उत्पन्नावर जगतो. भारत २१ व्या शतकात आर्थिक महासत्ता म्हणून पुढे जात असल्याच्या दाव्यांपुढे हे विचित्र वाटते.

सध्या विविध राज्यांकडून ग्रामीण भागात आणि खेड्यांत होणाऱ्या भूसंपादनाने विकास कोणत्या किंमतीवर, हा प्रश्न उभा केला आहे. त्यातून इंडिया विरुद्ध भारत हा मुद्दाही उघड झाला आहे. इंडिया भारतावर अतिक्रमण करतो आहे का? की इंडिया आपली समृद्धी भारतासोबत वाटतो आहे? आपल्या संकेतस्थळावरील चर्चा आणि वादविवादातून याचे उत्तर जाणून घेण्याचा पीपीएनचा मानस आहे.